Afyon Kocatepe Üniversitesinden Dr. Öğr. Üyesi Şükrü Ayhan Baydır; tarım sektöründe çapa makineleri, su pompaları ve jeneratörlerde yaygın olarak kullanılan tek silindirli dizel motorlar için yerli ayçiçek yağı biyodizeli ve n-bütanol katkılı yeni bir yakıt karışımı geliştirdi. Araştırmada, motorun performans ve yanma özellikleri incelenirken, egzoz hattına entegre edilen özel katalitik arıtma sistemleri sayesinde zararlı gazların çevreye salımı büyük oranda önlendi.
Çalışmada; geleneksel dizel yakıtına yüzde 30 oranında ayçiçek biyodizeli ve farklı oranlarda n-bütanol eklenerek hazırlanan üçlü yakıt karışımları farklı motor yüklerinde test edildi. Elde edilen bulgular, yüzde 10 bütanol katkılı dizel karışımının motorun yakıt tüketimini belirgin şekilde düşürdüğünü ve termal verimliliğini saf dizele göre yaklaşık 4,4 puan artırdığını gösterdi. Ayrıca geliştirilen karışımlar, yanma odasındaki oksijen zenginliği sayesinde karbonmonoksit ve yanmamış hidrokarbon salımını motor çıkışında en düşük seviyelere çekti.
Egzoz hattına yerleştirilen dizel oksidasyon katalizörü (DOC) ve seçici katalitik indirgeme (SCR) sistemlerinin performansı incelendiğinde; oksijenli yakıt karışımlarında karbonmonoksit gazının tamamen yok edildiği, zararlı azot oksit (NOx) gazlarının ise yüzde 68’e varan oranlarda zararsız azot ve su buharına dönüştürüldüğü belirlendi. Çalışma; tarımsal dizel motorlarda hem yerli biyoyakıt kullanımını teşvik eden hem de katı egzoz standartlarını karşılayabilen ekonomik ve çevre dostu bir alternatif sunuyor.
DOI: 10.1038/s41598-026-56752-7